Diner met Rik Torfs
Op woensdagavond 4 maart had denktank Libera! het genoegen om professor Rik Torfs te ontvangen, gevierd columnist, auteur en opiniemaker, en laureaat van de Prijs voor de Vrijheid 2023.
De voormalige rector van de KULeuven en voormalig senator voor CD&V sprak, naar aanleiding van zijn gelijknamige bij Ertsberg uitgegeven boek, voor een volle zaal over het begrip ‘waarheid’.
Torfs ving aan met een negatie. Welke (groepen) personen bezitten de grote waarheid vandaag niet? Dat zijn de personen die we zo vaak voorbij zien komen in de media, namelijk de experten en fact-checkers.
Ook het begrip authenticiteit werpt vandaag problemen op: Wie een traan over de wangen laat rollen placht zogenaamd authentiek te wezen. Problematisch is dat tegenover deze emotionaliteit geen enkel argument langer getolereerd lijkt, hoe onderbouwd dit argument ook mag zijn.
De bekende kerkjurist brak, steunend op de Duitse filosoof Jürgen Habermas, een lans voor het herontdekken van een goed en degelijk gesprek – wat we zo vaak missen in de huidige maatschappij. Een vaststelling waar anno 2026 zowat iedereen, van links tot rechts, het mee eens kan zijn.
De aanwezigen werden op een zeker moment geconfronteerd met een pleidooi voor de leugen. Moet immers de waarheid altijd verteld, ook wanneer dit onnoemelijke schade aanricht? Hadden gezinnen die in de Tweede Wereldoorlog Joden lieten onderduiken dan maar moeten vertellen dat er Joden in huis waren, indien de Duitse officieren dit vroegen?
Voorts hoorden we een meer filosofisch pleidooi voor een herontdekking van de Romantiek en het existentialisme. Er zijn volgens Torfs namelijk twee manieren om naar de waarheid c.q. werkelijkheid te kijken.
Ofwel zien we de wereld als een Franse tuin: tot in de puntjes overdacht en aangeharkt (lees: de samenleving waarin stilaan alles en iedereen voortdurend gecontroleerd wordt).
De tweede mogelijkheid is de wereld te zien als een veeleer Engelse tuin: een plek waar ruimte is om te bloeien, groeien en ook te woekeren. Kortom: een wereld waarin ruimte gelaten wordt voor een zekere mate van vrijheid.
De tweede piste is de weg die Rik Torfs bepleit.